İnme (Felç) Rehberi: Belirtiler, Tedavi ve Sık Sorulan Sorular

En hızlı fonksiyonel kazanımlar genellikle ilk 3-6 ayda görülür ancak iyileşme süreci nöroplastisite sayesinde yıllarca devam edebilir.

Spastisite (kas sertliği), felçli hastalarda hareketi kısıtlayan en büyük engeldir. Botoks uygulaması, bu sertleşmiş kasları gevşeterek ağrıyı azaltır ve hastanın rehabilitasyon sürecine uyumunu kolaylaştırır, fonksiyonun yeniden kazanılmasında rol oynar.
Ancak botoksun etkisi, uygulamanın titizliğine bağlıdır. Kliniğimizde botoks uygulaması, sadece gelişigüzel iğne yapmak değil; kasların fonksiyonel analizini içeren kapsamlı bir süreçtir. Her bir kas grubunun ihtiyacı tek tek belirlendiği için ve birçok kasa botoks uygulaması yapıldığı için, botoks yapma süresi yaklaşık 1 saat sürer. Bu süre zarfında, ilacın kasta en doğru noktaya (ultrason ve elektrik stimülasyonu birlikte kullanılarak) ve en uygun dozda ulaştırılması hedeflenerek, rehabilitasyondan maksimum verim alınması amaçlanır. Prof. Dr. Erbil Dursun, her hastanın spastisitesine ve kas yapısına özel, detaylı bir haritalandırma ile süreci yönetmektedir. Belirtilen şartlarda botoks uygulaması etkinin oluşabilmesi için elzem koşullardır. Ayrıca bakınız: Spastisitede (Serebral Palsi, İnme, Omurilik Yaralanması vb.) Botoks Tedavisi

Kesinlikle. Klinik ortamındaki fizik tedavi, evde yapılan düzenli egzersizlerle desteklendiğinde beyindeki yeniden yapılanma (nöroplastisite) süreci çok daha hızlı ve kalıcı olur. Prof. Dr. Erbil Dursun’un hazırlamış olduğu “Felçten değil bilmemekten korkun” isimli rehber bu konuda hastalara oldukça yardımcı olacaktır: Bakınız: Felçten değil bilmemekten korkun

Yürüme potansiyeli beyindeki hasarın yerine ve büyüklüğüne göre değişir. Ancak erken dönemde başlanan yoğun rehabilitasyon ve robotik yürüme eğitimleri ile hastaların önemli bir çoğunluğu ilk 6 ay ile 1 yıl içerisinde bağımsız veya destekle yürümeye başlayabilir.

Evet, iyileşebilir. Beyin kanaması sonrası oluşan ödem dağıldıkça ve nörorehabilitasyon süreciyle beyindeki sağlam dokular hasarlı bölgenin görevini üstlendikçe (nöroplastisite) fonksiyonel geri kazanımlar sağlanır.

Robotik sistemler, hastanın tek başına yapamayacağı kadar çok sayıda ve doğru adım atmasını sağlar. Bu yoğun tekrar, beynin yeniden öğrenme sürecini hızlandırarak geleneksel yöntemlere göre yürüme ve kol fonksiyonlarının daha hızlı gelişmesine yardımcı olur. Prof. Dr. Erbil Dursun, Türk malı yürüme robotunu yapan ekibin içinde yer almaktan onur duymaktadır. Robotik rehabilitasyonun felç tedavisindeki başarısı üzerine çalışmalar yürüten Prof. Dr. Erbil Dursun, Türk malı yürüme robotunu geliştiren öncü ekibin içinde yer almaktadır.

Genç hastalarda beynin kendini yenileme kapasitesi (plastisite) daha yüksektir; ancak ileri yaştaki hastalar da doğru rehabilitasyon programı ve istikrarla şaşırtıcı düzeyde iyileşme gösterebilir. Yaş bir engel değil, sadece süreci etkileyen bir faktördür.

Serebral Palsi, genellikle doğum öncesi veya yaşamın ilk yıllarında meydana gelen beyin hasarlarını kapsar. Yetişkinlerde görülen inme (felç) ise tam gelişmiş bir beyinde sonradan oluşan hasardır. Her iki durumda da iyileşme için [Serebral Palsi] ve nörolojik rehabilitasyon prensipleri, robotik tedavilerle desteklenerek uygulanır.

Kas tonusundaki artış, eklemlerde küçük hareketlenmeler, duyu geri dönüşü ve istemli kas kasılmaları iyileşmenin ilk belirtileri arasındadır. Kaslarda tam bir gevşeklik, ilgili uzuvda hiç bir hareketin olmaması iyi değildir. Hasta eğer az da olsa istemli hareket yapabiliyorsa bu oldukça umut vericidir.

Hasta tıbbi olarak stabil hale gelir gelmez aktif rehabilitasyona başlanmalıdır. Felcin yeni geçirildiği dönemde hastada eklem deformitesi gelişmesin diye pasif egzersizler yapılmalıdır. Yatak yarası oluşumunu engellemek için gerekli önlemler alınmalıdır. Ayrıca solunum egzersizleri yapılmalıdır. Oluşabilecek diğer komplikasyonlar dikkatlice takip edilmelidir. Detaylı bilgi için: Felçten Değil Bilmemekten Korkun (Resimli Bilgilendirme Kitapçığı). Prof. Dr. Erbil Dursun gibi uzmanlar hastaya özgü rehabilitasyon programını hazırlarken hasta ile ilgili birçok faktörü göz önüne alırlar. Bu yüzden bu konuda uzman kişilerle çalışmak çok önemlidir.

Ölen beyin hücreleri yenilenmez ancak “Nöroplastisite” sayesinde sağlam hücreler, hasar gören bölgenin görevlerini üstlenmeyi öğrenebilir. Ne kadar çok aktiviteye (anlamlı ve amaca yönelik hareket) yönelik çalışılırsa beyinde tekrar yapılanma (rejenerasyon, plastisite) o kadar fazla olur. Bakınız: Nöroplastisite

İlk felci yani inmeyi geçiren hastalar hiç felç geçirmemiş olanlara göre ikinci inmeyi geçirme açısından daha yüksek bir risk altındadır; ancak doğru beslenme, tansiyon kontrolü, düzenli egzersiz ve doktor kontrolünde kullanılan ilaçlarla ikinci bir inme riski %80’e varan oranlarda azaltılabilir.

Akdeniz tipi beslenme (zeytinyağı, sebze, balık) beyin sağlığı için önerilir. Ayrıca yutma güçlüğü olan hastalarda eğer uygunsa kıvam artırıcılar ve özel diyet programları uygulanmalıdır. Bu süreçte Prof. Dr. Erbil Dursun gibi uzmanların kişiye özel yutma bozukluğu rehabilitasyon planı oluşturması başarının anahtarıdır.